Systemisch werk

Vanaf het moment dat je geboren wordt, ben je deel van vele systemen. De families van je vader en moeder liggen achter je en als kind ben je de verbinding tussen die systemen. Tijdens je jeugd groei je op en leer je de weg kennen binnen deze systemen maar ook het systeem van je school, een sportteam, studentenhuis of andere groepen. Het krachtenveld van een systeem werkt diep op je vorming in en beroert onbewust en diepgaand je ziel.

Invisible threads are the strongest ties.

Friedrich Nietzsche

Ordening
In ieder systeem gelden een aantal regels en wetmatigheden die er voor zorgen dat het systeem goed functioneert, de zogenaamde ordening. Als aan een of meer van die wetmatigheden niet voldaan wordt, komen er krachten op gang die proberen evenwicht terug te brengen in het systeem.

Systemen raken uit balans door ernstige gebeurtenissen. Dit kunnen recente gebeurtenissen zijn, maar de oorzaak van onbalans kan ook in het verre verleden liggen, zelfs in vorige generaties. Door deze onbalans (verstrikking) in een systeem, treden er bij een of meer leden van het systeem symptomen op. Soms is de oorzaak duidelijk aanwijsbaar, soms heeft de symptoomdrager geen idee waar het vandaan komt.

Wanneer problemen van individuen, groepen en organisaties hun oorsprong vinden op dit systemisch niveau, is dat merkbaar doordat interventies op andere niveaus niet toereikend blijken te zijn en soms zelfs zonder enig effect.

Opstelling
Werken vanuit het systemisch perspectief is mogelijk in individuele begeleiding en binnen groepen. In groepen is het mogelijk te werken met een opstelling met behulp van representanten: mensen die op de belangrijke plekken in het systeem gaan staan en van hieruit informatie geven. Met een opstelling kun je onderzoeken wat de oorzaak is van je symptomen en zo inzicht krijgen wat je er aan kunt doen. Het is een snel en effectief instrument dat snel tot de kern komt.

Het voor je ogen zien ontvouwen van een opstelling geeft krachtige beelden en herinneringen, die vaak lang blijven hangen en doorwerken bij de inbrenger en de representanten.

Bert Hellinger
De oorsprong van het systemisch werk ligt bij de systemische familietherapie van Bert Hellinger. Sinds de jaren ’80 bouwde hij verder op de inzichten van leermeersters als Virginia Satir en Milton Erickson, Jakob Moreno, Ivan Boszormenyi-Nagy en Steve de Shazer en Insoo Kim Berg. Bij het grote publiek is zijn werk de laatste tien jaar bekend geworden onder de naam familie-opstellingen.